Çoğu rehber seni ya korkutuyor ya da bir şey öğretmiyor
Avukatlar için yapay zeka hakkında okuduğun çoğu yazı başlıkta kalıyor. "ChatGPT var", "dikkat et, uydurma karar yazar" der, ardından ya seni komple uzaklaştırır ya da bir kâtibe ödeyeceğinden pahalı bir hukuk-tech aboneliğine yönlendirir. İkisi de işine yaramaz.
Senin ihtiyacın olan şey net: gününün hangi parçasını ruhsatını riske atmadan AI'a devredebilirsin ve bunu zaten yaptığın işin içine nasıl yerleştirirsin? Biz yapay zeka araçlarını öğretmiyoruz — işini yapay zeka ile nasıl büyüteceğini gösteriyoruz. Bu yazı üç iş akışını anlatıyor: dilekçe taslağı, içtihat araştırması ve müvekkil triyajı. Her birinde adımları, prompt'ları, doğrulama kurallarını ve asla geçmemen gereken çizgiyi bulacaksın.
Bu yazı GROWT Method'un O — Operasyona Dök seviyesinde duruyor. Boşluk Analizi'ni (AI nerede zamanıma değer?) ve Yol Haritası'nı (önce hangi kullanım?) yaptıysan, sıra AI'ı günlük akışına gömmekte.
Başlamadan önce tek kural: müvekkil sırrı ve KVKK
Üç iş akışına geçmeden önce hepsinin üstünde duran tek disiplin: müvekkilin kimliğini taşıyan hiçbir veriyi halka açık bir AI aracına yapıştırma. Ad, dosya numarası, TC kimlik, somut tarihler, karşı taraf bilgisi — hepsi maskeli veya genelleştirilmiş olmalı.
Bu hem TBB Meslek Kuralları'ndaki sır saklama yükümlülüğünün hem de KVKK'nın gereği. Müvekkil verisinin gerçekten AI'a dokunması gerekiyorsa, bunun yeri veri işleme sözleşmesi olan, eğitim için veri kullanmayan kurumsal bir araçtır — ücretsiz bir sohbet penceresi değil. E-postaya ve dosya paylaşımına gösterdiğin refleksin aynısı. Teknoloji değişti; sır saklama görevin değişmedi.
İş akışı 1: Dilekçe taslağı
Dilekçeyi sıfırdan yazmak, AI için en yüksek getirili yerlerden biri — çünkü iş temiz üç aşamaya bölünüyor: taslak iskele, ilk metin, atıf kontrolü. AI ilk ikisini taşıyabilir; üçüncüsünde dümen tamamen sende kalır.
Aşama 1 — İskele. Tek satır yazmadan önce AI'a olayı, hukuki soruyu, yetkili mahkemeyi ve savunduğun pozisyonu ver. Yapılandırılmış bir iskele iste:
"Kıdemli bir avukat gibi davran ve [mahkeme] için bir cevap dilekçesi iskelesi çıkar. Olaylar: [kimlik bilgisi içermeyen özet]. Hukuki soru: [X]. Davalıyı temsil ediyoruz. İskelet şu başlıkları içersin: (1) usul, (2) maddi olaylar, (3) hukuki dayanak başlıkları, (4) her argüman için en güçlü dayanak türü. Karar adı UYDURMA — sadece dayanak türünü belirt."
"Karar adı uydurma" talimatı kritik. AI'ı yapı ve akıl yürütme için kullanıyorsun, atıf için değil.
Aşama 2 — İlk metin. İskele onaylandıktan sonra bölüm bölüm ilerle. Her seferinde tek başlık besle; bu hem modeli odakta tutar hem de argüman yanlış yöne sapınca erken müdahale etmeni sağlar. Atıf gereken yerlere [ATIF: ... emsal kararı] gibi köşeli parantez yer tutucu koymasını iste. Böylece işin "atfı yerine koymak" olur, "boş sayfadan argüman üretmek" değil.
Aşama 3 — Atıf kontrolü. Avukatların başını yakan yer tam burası. Modeller gerçekmiş gibi duran kararlar uydurur, esas numarası icat eder, iki kararı tek hayali karara birleştirir. Her atıf, bağımsız olarak Kazancı, UYAP içtihat veya resmi kaynaktan tek tek doğrulanmalı — istisna yok. İçindeki kural basit: AI'ın ürettiği hiçbir atfı doğrulanmadan kabul etme. Taslağı sıfır dayanaklı varsay, dayanakları ilk kez sen ekliyormuşsun gibi davran.
İş akışı 2: İçtihat araştırması
Araştırma, AI'ın hem parladığı hem avukatı en sık yaktığı alan. Parlama: meseleyi tespit eder, uzun bir kararı özetler, nereye bakacağını söyler. Yakma: güvenilir atıf yapamaz ve bir kararın hâlâ geçerli içtihat olup olmadığını yargılayamaz.
Doğru zihin modeli: AI'ı organizasyon şemasının en altındaki stajyer gibi gör — hızlı, faydalı, ara sıra yanılan ve her zaman denetlenen.
Mesele tespiti. Yeni bir dosya geldiğinde temizlenmiş olay örgüsünü yapıştır ve hukuki sorunları çıkarmasını iste. "Şu olay örgüsünde hangi dava sebepleri ve savunmalar gündeme gelir? Her biri için unsurları ve olaydaki hangi olgunun iddiayı desteklediğini yaz. Somut karar atfı YAPMA — doktrin ve unsurlara odaklan." İki dakikada çalışan bir mesele listesi alırsın; doktrini kendi bilginle teyit eder, sonra dayanak araştırmasına geçersin.
Mevzuat taraması. AI hangi maddenin uygulanacağını söylemekte fena değil — ama yürürlük tarihini, son değişiklikleri kendinden emin biçimde yanlış aktarabilir. Doğrulama kuralı: her mevzuat atfını resmî kaynaktan (Resmî Gazete, mevzuat.gov.tr) teyit et. AI'ı dizin olarak kullan, metin olarak asla.
Emsal karşılaştırma — en güvenli kullanım. Modele iki kararın tam metnini ver ve gerekçelerini, olgularını karşılaştırmasını iste. Kaynak metni sen sağladığın için model uydurmaz; sadece verdiğini sentezler.
İş akışı 3: Müvekkil triyajı
Müvekkil triyajı, tek başına çalışan avukatın ve küçük büronun AI'dan en hızlı geri dönüş aldığı yer. Mesleki sorumluluk riski de en düşük olan akış — çünkü hukuki görüş üretmiyorsun, başvuruyu düzenliyorsun. Üstelik baro reklam yasağı sınırlarını da zorlamaz: bu, müvekkil edinmek için reklam değil, gelen başvuruyu süzmek.
- Görüşme öncesi soru seti. AI'a uzmanlık alanına göre bir ön bilgi formu çıkart: temel kimlik alanları, dosyaya özel olgular, zaman çizelgesi, karşı taraf bilgisi (çıkar çatışması kontrolü için), önceki vekil sorusu, hedefler. Her form türünü bir kez rafine edersin, sonra her başvuruda aynen çalışır.
- Çıkar çatışması ön taraması. AI, aday müvekkilin taraflarını mevcut müvekkil listenle karşılaştırıp ad benzerliği veya bağlı şirket örtüşmesi olan adayları işaretleyebilir. Bu yalnızca ilk eleme aracıdır. Nihai çatışma kararını avukat verir.
- Sonraki adım yazışması. Görüşme sonrası vekâlet teklifi, yönlendirme ya da ret yazısının ilk taslağını AI bir dakikada hazırlar; sen düzeltip gönderirsin. Yirmi dakikalık iş beş dakikaya iner.
AI'ın asla kullanılmadığı yerler
- Mahkeme stratejisi. AI hâkimi, salonu, karşı tarafın hangi argümandan kaçındığını okuyamaz. Strateji insanda kalır.
- Müvekkile nihai hukuki görüş. AI memo yazar; görüşü sen imzalarsın. Müvekkil senin muhakemen için ödüyor, modelin değil.
- Etik kararlar. Çekilme, çatışmanın feragat edilebilirliği, bir iletişimin sır kapsamında olup olmadığı — bunlar mesleki sorumluluk soruları, model bunların yükünü taşımaz.
- Dilekçeye doğrudan atıf basmak. Her atıf bağımsız doğrulanır. En "açık" karar için bile istisna yok.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ile dilekçe yazmak meslek kuralı ihlali mi? Hayır — çıktıyı denetler, tüm atıfları doğrular, müvekkil sırrını korur ve nihai ürünü sahiplenirsen. Özensiz kullanım sorumluluk doğurur; yetkin kullanım beklenir.
Uydurma bir atıf dilekçeye kaçarsa? Sorumluluk senin, modelin değil. Mahkemeler atfın nasıl üretildiğine bakmaz. Kural basit: sunmadan önce her atfı bağımsız doğrula.
Müvekkil işi için ChatGPT yeterli mi? Halka açık hukukla ilgili özet ve iskele gibi gizlilik içermeyen işler için olabilir. Müvekkil kimliği veya sır içeren içerik için veri işleme sözleşmeli kurumsal araç şart.
AI destekli işi nasıl faturalandırırım? AI'ın kazandırdığı süreyi değil, harcadığın süreyi faturalandır. 4 saatlik iş AI sayesinde 1 saate indiyse, 1 saat yazarsın.
Promptlarımı nasıl gizli tutarım? Onları avukatın iş ürünü gibi gör: dosya yönetim sisteminde sakla, sözleşmesiz araçlara dosya içeriği yapıştırma, şüpheliyse önce maskele sonra sor.
Avukatların en büyük hatası ne? Atıf doğrulama adımını atlamak. Diğer her riskin net bir protokolü var; uydurma atıf ise kariyeri en hızlı bitiren ve önlemesi en kolay olan.
Kişisel Planını Oluştur
İş akışlarını gördün. Sıradaki adım, kendi büronda önce hangisini operasyona dökeceğini bulmak — bu da zamanını nereye harcadığına ve dosya karmana bağlı.
İki dakikalık değerlendirmeyi çöz, büronun en yüksek getirili AI iş akışını birlikte haritalayalım.
Çerçevenin tamamını görmek istersen GROWT Method sayfasına veya hukuk sektörü detayına göz at.
Not: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki görüş değildir. AI kullanımının baro kuralları açısından sonuçları için kendi baronun düzenlemelerine bak.